
Në këtë artikull ne do të shqyrtojmë çfarë janë prapashtesa dhe parashtesa, si funksionojnë dhe si përdoren për të transformuar kuptimin e fjalëve. Këto elemente gramatikore janë thelbësore për të kuptuar strukturën e fjalëve në spanjisht, dhe këtu do ta shpjegojmë atë në një mënyrë të qartë dhe të detajuar në mënyrë që të gjithë të kuptojnë çfarë është një prapashtesë y çfarë është një parashtesë.
Çfarë janë parashtesat?
L parashtesat Janë elementë që vendosen vonesë të një fjale dhe të modifikojë kuptimin e saj. Për të kuptuar se si funksionon një parashtesë, le të marrim fjalën ARM. Kjo fjalë i referohet një pjese të trupit. Megjithatë, nëse shtojmë parashtesën N IN Vështrim të (që do të thotë ‘përpara’), marrim fjalën Parakrahu, që i referohet një pjese të ndryshme të trupit, e vendosur përpara krahut. Në këtë rast, parashtesa ka ndryshuar plotësisht kuptimin e fjalës.
Më teknikisht, prefikset janë morfema që u mungon autonomia. Kjo do të thotë se ato nuk mund të përdoren në mënyrë të pavarur, por duhet të bashkohen me një fjalë bazë për të pasur një kuptim të plotë. Ato përdoren gjerësisht për nxjerrin fjalë të reja dhe ndryshoni kuptimin e atyre që tashmë ekzistojnë.

Shembuj të zakonshëm të parashtesave
Më poshtë janë disa nga prefikset më të zakonshme në spanjisht dhe kuptimi i tyre:
- anti-: kundershtim ose kundershtim. Shembuj: i panatyrshëm, antibiotik.
- Autom-: tregon diçka të bërë nga vetja. Shembuj: automobil, autodidakt.
- ri: tregon përsëritje. Shembuj: rizgjedhja, ribërja.
- Në- o Une jam-: mohim ose mungesë. Shembuj: e pamundur, e pavdekshme.
Siç mund ta shihni, parashtesat mund të shtojnë kuptime dhe nuanca krejtësisht të reja në fjalët bazë, pa ndryshuar kategorinë e tyre gramatikore, gjë që i bën ato mjete shumë të dobishme për krijimin e fjalëve të reja.
Cilat janë prapashtesat?
L prapashtesa Ato funksionojnë në mënyrë shumë të ngjashme me parashtesat, por me një ndryshim kryesor: ato vendosen në fund të rrënjës e një fjale, dhe mund të modifikojë drejtpërdrejt kuptimin e saj ose të plotësojë atë që ka tashmë. Një prapashtesë shton informacion shtesë në rrënjën e një fjale. Për shembull:
Nëse marrim fjalën PJEPER dhe shtojmë prapashtesën -AR (që tregon ‘vend ku diçka është e bollshme’), marrim fjalën MELONATE, që do të thotë ‘vend ku ka me bollëk shalqinj’.
Prapashtesat janë thelbësore në ndërtimin e fjalëve të reja dhe shpesh ndryshojnë edhe kategorinë gramatikore të fjalës origjinale. Për shembull, duke shtuar prapashtesën -ITO, që tregon zvogëlimin, ndaj fjalës QEN, marrim KËNE, e cila ndryshon si madhësinë konotative të kafshës ashtu edhe shkallën e dashurisë.
Shembuj të zakonshëm të prapashtesave
- – shumë: tregon një shkallë superlative. Shembuj: shumë e bukur, shumë e mrekullueshme.
- -ito/a: zvogëluese ose e dashur. Shembuj: shtëpi e vogël, pemë e vogël.
- – babi: për të formuar emra abstraktë. Shembuj: mirësi, lumturi.
- -në gjendje: diçka që mund të jetë. Shembuj: i sjellshëm, i mundshëm.
Ashtu si me parashtesat, prapashtesat gjithashtu mund të ndryshojnë kuptimin e një fjale dhe, në shumë raste, të lejojnë një fjalë bazë të funksionojë në një kategori tjetër gramatikore.
Rrjedhje
Në derivim, nga është formuar një fjalë e re një tjetër me shtimin, fshirjen ose zëvendësimin e elementeve të quajtura shtesa (të tilla si parashtesa dhe prapashtesa). Derivimi ju lejon të krijoni një sërë fjalësh që rrjedhin nga një rrënjë e përbashkët.
Një shembull i shunt parasintetik Kjo ndodh kur një fjalë bazë i shtohen njëkohësisht një parashtesë dhe një prapashtesë. Në këtë rast, nëse i heqim të dy ndajshtesat (parashtesën dhe prapashtesën), na mbetet një fjalë që nuk ekziston. Një shembull do të ishte ‘disabled’, ku si ‘dis-‘ ashtu edhe ‘-ed’ janë thelbësore për kuptimin e plotë të fjalës.
Llojet e anashkalimit
Ekzistojnë forma të ndryshme të prejardhjes, më të zakonshmet formimi i shpinës, në të cilën fitohet një fjalë e re nga fshirja e një prapashteseKy proces përdoret për të formuar emra nga foljet. Për shembull, ‘galope’ rrjedh nga ‘galopar’ (të galoposh). Një shembull tjetër është ‘debatir’ (të debatosh), nga e cila rrjedh ‘debat’.
Ky është një proces i zakonshëm në gjuhën e përditshme dhe tregon se si shtesat mund të thjeshtojnë fjalë më komplekse.
Vlera semantike e parashtesave dhe prapashtesave
Duke shtuar një parashtesë Siç e pamë më parë, kategoria gramatikore e një fjale nuk ndryshon, por kuptimi i saj po. Për shembull, ‘enabled’ ndryshon në ‘disabled’ me parashtesën ‘dis-‘, që tregon mohim.
Nga ana tjetër, a prapashtesë Ashtu si ‘-dad’, në përgjithësi formon emra nga mbiemra pa ndryshuar kuptimin bazë të rrënjës, por ndryshon funksionin e tij në fjali. Për shembull, ‘igual’ ndryshon nga një mbiemër në një emër në ‘igualdad’.
Ka edhe parashtesa që kanë më shumë se një kuptimNjë rast interesant është parashtesa ‘re’, e cila mund të nënkuptojë:
- ‘Përsëri’, si në ‘rifilloj’ ose ‘rilexoj’.
- ‘Plotësisht’, si në ‘mbushje’ ose ‘mbulesë’.
Diçka e ngjashme ndodh edhe me prapashtesat. Një prapashtesë si ‘-ous’, e cila formon mbiemra, shton një cilësi që e lidh fjalën bazë me mbiemrin që rezulton, për shembull: ‘kind’ ose ‘leaphy’.
Në këtë video do të shihni një shpjegim më të detajuar të temës: Shpjegimi i prapashtesave dhe parashtesave.
Përfundim: Parashtesat dhe prapashtesat janë elemente thelbësore në ndërtimin e gjuhës spanjolle. Nëpërmjet përdorimit të saj, gjuha bëhet fleksibël dhe lejon krijimin e fjalëve me kuptime shumë specifike. Të kuptuarit se si funksionojnë parashtesat dhe prapashtesat hap derën për një pasuri më të madhe gjuhësore, pavarësisht nga niveli juaj i rrjedhshmërisë në gjuhën spanjolle.